Балалар мен жасөспірімдердің психикалық денсаулығы қазіргі денсаулық сақтау саласындағы ең өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының деректері бойынша, 10–19 жас аралығындағы әрбір жетінші жасөспірімнің психикалық бұзылысы бар, ал көптеген жағдайлар дер кезінде анықталмай, қажетті көмек көрсетілмей қалады. Депрессиялық, үрейлік, мінез-құлықтық бұзылыстар және назар тапшылығы мен гипербелсенділік синдромы балалардың оқуына, әлеуметтік бейімделуіне және олардың отбасыларының өмір сүру сапасына елеулі әсер етеді.
Психикалық даму бұзылыстары мен эмоциялық-мінез-құлықтық бұзылыстарды дәл бастапқы медициналық-санитариялық көмек деңгейінде ерте анықтаудың маңызы ерекше. Себебі бастапқы буын мамандары көбінесе баланың ата-аналары ең алдымен жүгінетін медициналық қызметкерлер болып табылады. Симптомдарды уақтылы тану ерте араласуды ұйымдастыруға, мүгедектік қаупін төмендетуге және ұзақ мерзімді болжамды жақсартуға мүмкіндік береді.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДCҰ) Mental Health Gap Action Programme (mhGAP) бағдарламасын іске асыру аясында 2026 жылғы 23–25 маусым аралығында Астана қаласында бастапқы медициналық-санитариялық көмек (БМСК) мамандарына арналған балалар мен жасөспірімдер арасындағы психикалық және мінез-құлықтық бұзылыстарды анықтау, диагностикалау және жүргізу мәселелеріне арналған оқыту іс-шарасы өткізілуде.
ДДCҰ әзірлеген mhGAP бағдарламасы психикалық бұзылыстары бар адамдарға көмек көрсету қажеттілігі мен мамандандырылған көмектің қолжетімділігі арасындағы алшақтықты қысқартуға бағытталған. Бағдарлама іске қосылғаннан бері әлемнің 100-ден астам елінде енгізіліп, дәрігерлер мен мамандандырылмаған буынның басқа да мамандарын ең жиі кездесетін психикалық, неврологиялық және мінез-құлықтық бұзылыстар кезінде сапалы көмек көрсетуге оқытуға мүмкіндік беріп келеді.
Оқыту барысында балалар мен жасөспірімдердегі эмоциялық және мінез-құлықтық бұзылыстарды диагностикалау мен жүргізудің заманауи тәсілдері, сондай-ақ суицидтік мінез-құлық, депрессия және үрейлі бұзылыстар мәселелері қарастырылады. Пәнаралық өзара іс-қимылға, баланың отбасымен жұмыс істеуге және дәлелді психоәлеуметтік араласу әдістерін қолдануға ерекше назар аударылады.
